Serin Tutmak: Çeşitli Sıcaklık Durumlarına İşlemcinin Tepkisi
İşlemcilerin yüksek ısı problemiyle oldukça uzun bir mazisi var. İşlemciler ilk kez Gigahertz sınırını geçtikleri zaman, yonganın üzerinde oluşan ısının yeterince dağıtılabilmesi için büyük ısı dağıtıcılarına ve güçlü fanlara ihtiyaç duyuluyordu. Hatta Intel Pentium 3 gibi ürünler aşırı ısındıkları zaman önemli ölçüde zarar görürlerken, bir Athlon 1200, soğutucusu çıkarıldığı zaman birkaç dakika içinde yanabiliyordu. Daha sonra ortaya Pentium 4 çıktı ve sorunlar yavaş yavaş azalmaya başladı çünkü bu işlemci aşırı ısındığı zaman saat hızını kendi kendine düşürüp ısıyı sınır seviyede tutabiliyordu. Bunun yanında günümüzde enerji verimliliği çok yüksek seviyelere çıktığı ve işlemciler birçok koruyucu özellikle beraber geldikleri halde yüksek ısı hala ciddi bir problem. Harcanan watt başına başarım tartışmaları devam ededursun, insanlar genellikle güncel işlemcilerin artık böyle sorunlarının olmadığına inanıyorlar fakat gerçekçi olmak gerekirse kazın ayağı öyle değil.
Şu ana kadar zor dönemlerden geçen bir tek AMD değil: Neredeyse tam üç sene önce Intel, Pentium 4 işlemci ailesiyle "kendi karanlığında" boğulmaya mahkûm olmuştu. Bu işlemciler son dönemlerde 4 GHz saat hızını görmüştü fakat yaydıkları ısı aşırı derecede yüksekti. Üstelik böyle rekor cinsten hızlarda çalışmalarına rağmen AMD Athlon 64 işlemci ailesini de alt edemiyorlardı. Kasım 2004'de yayınladığımız bir makalede 3.6 GHz'lik Pentium 4 560 kendi ısıl sınırına o kadar yakındı ki işlemci standart soğutucuyla çalıştırıldığı zaman hızını kendiliğinden düşürerek kendini güvenli bölgeye alıyordu.
Günümüzde durum nedir peki? Eğer fan bozulur veya çıkartılırsa yine fiilen ölürler mi? AMD ve Intel'in enerji verimliliği iddialarına bakacak olursak, ısı artık eskisi kadar bir sorun teşkil etmiyor. Yoksa edebilir mi?
Bugün satın alabileceğiniz her işlemci bir ya da daha fazla sayıda sıcaklık algılayıcısıbulundururlar. Böylece aşırı ısınmaya karşı önlemlerini hemen alırlar. Bu önlemler arasında ısı dağıtımını arttıran bir takım işlemci özellikleri olabileceği gibi işlemcinin üzerinde çalıştığı platform tarafından karmaşık güç tasarrufu kiplerinin daha uygun ayarlanması amacıyla yapılan değişiklikler de bulunabilir.
AMD ve Intel'den ucuz ve pahalı işlemciler seçip onları fanın bozuk olma durumunu canlandırmak üzere sadece üzerlerindeki ısı dağıtıcıları (heatsink) ile soğutmaya kalkıştık. Bunu yaparak Intel ve AMD arasında hala somut bir farkın olduğunu da öğrenmiş olduk.
