Intel, grafik işlemcinin çekirdek hızına 200 MHz diyor ancak PowerStrip çekirdek ve bellek hızlarının ikisini de 100MHz gösteriyor! PowerStrip yanılıyor olmalı.
Bu anakartları incelerken tüm testi GeForce 4 MX440 bir kartla yaptım ama anakartın grafik bileşenini de Direct3D ve OpenGL performansı açısından değerlendirerek bu kartla karşılaştırdım. İşte 3D Mark 2001 SE ve Quake3 Arena'da 3 farklı demonun sonuçları:
Notlar:
Testlerde GeForce4 MX440 kart için Nvidia Refresh Rate Fix uygulanarak tazelenme hızı 85Hz yapılmıştır ancak Intel Extreme Graphics (845G) için böyle bir yama olmadığından 60 Hz kalmıştır. Bu durum sonucu birkaç kare/sn etkileyebilir.
845G'de 1600x1200'de son iki ağır test 10 kare/sn civarında tamamlanmıştır ama render problemleri nedeniyle test başarısız sayılıp sonuç verilmemiştir.
Yukarıda Intel Extreme Graphics 1600x1200 gibi çok yüksek çözünürlüklerde render problemi yapıyor dedik. Hemen bir örnekle gösterelim:
Bir de sistem belleğinin grafikle aynı bantgenişliğini kullanması performansı nasıl etkiliyor, ona bakalım.
Görüldüğü dinamik bellek paylaşımı bellek performansını bir miktar etkiliyor ama fazla değil. Frame buffer (kare önbelleği) boyutunu BIOS'ta 8MB'dan 1 MB'a indirince performans pek değişmedi. Hatta 640x480'de 3DMark testinde 9 puan, Q3A testlerinde 1 kare/sn daha iyi sonuç verdi. Peki bu nasıl oluyor? Bazı testlerde "ekran kartında 64MB yerine 128MB bellek ciddi fark yaratır" sonucu çıkmıyor muydu? Bu doğru; özellikle de Jedi Knight II gibi yeni oyunlarda, yüksek çözünürlüklerde doku ayarını yüksek tutarsanız öyle oluyor. Ama bunun aksini söyleyen bir test de var : Tom's Hardware Guide'nin Şubat ayında 64 ve 128 MB bellekli GF3 Ti200 kartlarla yaptığı bu testte (İngilizce) 128MB'ın hiçbir fayda sağlamadığı görülüyor ancak bu test Q3A ve Aquanox ile yapılmış; Jedi Knight II dahil edilmemiş. Ayrıca "Q3A ilk çıktığında da 16MB da yeterli denmişti, sonradan yeterli olmadığı görüldü" denerek kesin karar vermenin zor olduğu vurgulanıyor.
Basite indirgeyerek söylersek, oyun motorları karmaşıklaştıkça ama daha önemlisi grafik işlemcinin render kabiliyeti arttıkça daha fazla bellek işe yarayabiliyor. Ancak GeForce3 Ti 200'de 128MB nasıl işe yaramadıysa, çok daha zayıf olan i845G'de de 1MB ila 8MB'ın fark etmemesi anlaşılır gelebilir. Çünkü - TET'den Dr. Tayfun Erkeskin'den aldığım bilgiler ışığında - frame buffer ihtiyacı teoride şu tabloda bazı çözünürlükler için verdiğimiz gibi belirleniyor:
Çözünürlük
Renk Derinliği
Frame-Buffer Gereksinimi
640x480
16 bpp
0.61 MB
640x480
32 bpp
1.23 MB
800x600
16 bpp
0.96 MB
800x600
32 bpp
1.92 MB
1024x768
16 bpp
1.57 MB
1024x768
32 bpp
3.15 MB
1600x1200
16 bpp
3.8 MB
1600x1200
32 bpp
7.7 MB
Görüldüğü gibi kare önbelleği için 8 MB mantıklı; i845G'nin grafik işlemcisi de çok güçlü olmadığına göre... Üstelik sistem belleğinin miktarı da bu işte ciddi rol oynayabilir.
Tayfun Bey, 1MB frame buffer ile performansın 1-2 fps artması konusunda da şöyle bir tahminde bulunuyor: "Galiba kapasiteyi sınırlı tuttuğumuzda, depodaki artık gerekmeyen bilgiler gerçekten ve hızlıca silinip, yerlerine yenileri çabucak yazılacak şekilde işliyor; fazla kapasite olduğunda ise, "nasılsa gani gani yer var" mantığına göre, bilgilerin silinmesi ve yerlerinin doldurulması işine öncelik verilmiyor olabilir..."
Grafik Kalitesi Nasıl?
Intel Extreme Graphics'in şaşırtıcı yanı, hem 2D uygulamalarda, hem 3D'de başarabildiği efektlerde çok iyi, çok net görüntü vermesi. Nvidia kartların performansına lafımız yok ama tüm Nvidia kartlarda görülen o hafif bulanıklık Intel Extreme Graphics'te görülmüyor.
Intel sitesinde 845G'yi bir 3D işlemci olarak da öne çıkarıyor ama bu performanslarla sadece "ofis kullanımı yanında 3D oyun oynamak da mümkün mü" diye soranlara "mümkün" diyebilmek için 3D desteği verilmiş gibi duruyor. 640x480'de kritik sınır olan 60 kare/sn'yi aşıyor; test demolarımız ağır olduğu için 800x600'de de çoğu oyun oynanabilir ama ondan sonrası fazla kaçar. Diğer bir deyişle Nvidia TNT2 seviyesi bir kart. Çok da kötü sayılmaz değil mi? Performansının GeForce2MX ayarı olacağı söylenmişti; o kadar değil ama bunun en başında 2D ofis uygulamalarına yönelik olduğunu unutmamak gerek.
Overclock
Kardeşi gibi EP-4G4A+'da da overclock için her şey var: AGP voltaj ayarı, CPU çekirdek voltaj ayarı, FSB hızı değiştirilse de AGP'yi 66, PCI'ı 33 MHz'de sabitleme ayarı, 90-200 MHz arasında değiştirilebilir FSB hızı; hatta ilave olarak BIOS'tan ayarlanabilir bellek (DIMM) voltajı... FSB hilesi bu anakartta da var, 133 MHz seçseniz de anakart 134 MHz FSB ile çalışıyor.
Sıra geldi P42.53 işlemcimizi overclock etmeye. EP-4BEAR'de olduğu gibi AGP/PCI'ı yine 66/33 MHz olarak sabitleyebiliyoruz. FSB hızını artırdığınızda ise belleğin kaçta çalışacağı görülüyor. Ancak burada i845E anakarttan farklı bir durumla karşı karşıyayız: Bellek hızı oranlaması da mümkün! Yani, FSB'yi 150 MHz yaptığınızda örneğin DDR333 belleğinizi 4:3 oranlayıp 225 MHz'de çalıştırmanız olası.
Öte yandan gerçek hayata bakmak lazım: Bu sefer anakartı kardeşinden 3-4 MHz fazla, 145 MHz'de başarıyla çalıştırıp test döngülerinden hata vermeden çıkartabildim ancak 150 MHz'de sistem yine açılışta mavi ekran verdi. Sanıyorum daha üzeri için overclock'a gelen CL2 bir bellek ve daha iyi bir soğutma sistemi gerekecek. Yoksa sınırlar artık iyice azalmış durumda ve bu anakart kesinlikle bir overclock canavarı.
