Hızaşırtmanın Temelleri; HTT, İşlemci Çarpanı, Bellek Hızı Oranı
Pek çoğunuzun bildiği gibi Athlon 64 ve Opteron işlemcilerin MHz saat hızları, HyperTransport (HTT) hızı ve işlemci çarpanının bir biriyle çarpılmasıyla bulunuyor. Bu deneyde kullandığımız Opteron 165'te varsayılan çarpan 9x ve varsayılan HTT hızı 200 MHz, sonuç olarak ortaya 1,800 MHz'lik bir işlemci hızı çıkıyor. Çarpan sadece aşağı doğru değiştirilebilirken HTT hızı hem aşağı hem yukarı değişebiliyor. Ayrıca ayarlanabilir üçüncü bir etmen daha var: bellek hızı oranı. Varsayılan olarak bu değer 1/1 olarak gelir yani bellek saat hızı HTT saat hızıyla aynıdır (200 MHz temel sistem hızı 200 MHz temel DDR bellek hızına eşit).
İşlemci çarpanını arttırmak hızaşırtma (overclock) yapmanın en kolay yoludur ancak bu ayar daha yüksek değerler için fabrikadan kilitlenmiş olarak geldiğinden bunu yapamazsınız. Yani elinizde sadece HTT hızını arttırma seçeneği kalıyor. Eğer HTT hızınızı 200 MHz'den 300 MHz'ye çıkarırsanız ve aynı anda işlemci çarpanını 6'ya düşürürseniz yine 1,800 MHz işlemci hızı elde edebilirsiniz. Bu arada bellek hızı oranınız hala 1/1 olarak kaldıysa sistem belleğiniz eski değeri olan 200 MHz hızında çalışmak yerine yeni HTT hızı olan 300 MHz hızında çalışacaktır. Eğer bu hız belleklerinizi aşıyorsa bellek hızı oranını 2/3'e getirerek tekrar eski hızında çalışmasını sağlayabilirsiniz. Bunları yaparak başarım konusunda pek bir artış sağlayamazsınız ama hızaşırtmanın (overclock) ne kadar esnek noktalara ulaştığını anlamak için iyi bir örnek oldu.
Görüldüğü gibi sistem belleğinizi (işlemciyi sabit tutarak) hızaşırtmak için HTT hızınızı arttırırken işlemci çarpanını düşürmeniz gerekiyor. Daha sonra yapmanız gereken tek şey bellek hızı oranıyla oynamak.
Bellek hızı ölçeklendirme deneyimizde yukarıda bahsettiğimiz neden ötürü biraz zorlandık. Sistem bellek hızını küçük bir miktar arttırmak istediğinizde - örneğin 200 MHz'den 205 MHz'ye - HTT temel saat hızını da bu miktarda arttırmanız gerekiyor. Bu da işlemci saat hızının, arttırdığınız değerin (5 MHz) işlemci çarpanıyla çarpılması kadar hızlanması anlamına geliyor. Bu durumda işlemci hızınız 1800 MHz'den 1845 MHz'ye çıkıyor.
Böyle bir sonucun oluşması işleri bizim açımızdan biraz karışık hale getirdi. Değişen işlemci hızının biz bellek başarımını ölçmeye çalışırken sonuçlara etki etmesini istemiyoruz. Ne yazık ki farklı sistem bellek hızlarını, sistemin genel başarımını etkileyen tek parametre olarak bırakmak mümkün değil.
Özellikle işlemci hızı ve sistem bellek hızına bağımlı olan deney programları seçtik. Daha sonra işlemci saat çarpanını değiştirerek bu programları çalıştırdık böylece işlemci saat hızını tek değişen etken olarak bıraktık.
